r e k l a m a
Partner portalu
Bezproblemowy odchów cieląt - lista kontrolna

Bezproblemowy odchów cieląt - lista kontrolna

W Szwajcarii Urząd ds. Zdrowia Zwierząt opracował listę kontrolną, która pokazuje mocne i słabe strony w odchowie i zdrowiu cieląt. O czym warto pamiętać i na co zwrócić uwagę podczas odchowu cielaków?

Punkty kontrolne odchowu cieląt, na które powinni zwrócić uwagę hodowcy

Szwajcarski urząd do spraw zdrowia cieląt opracował listę kontrolną, z której mogą korzystać producenci mleka w celu weryfikacji stosowanych metod odchowu. Lista zawiera oparte na danych literaturowych i oznaczone kolorami czynniki ryzyka zdrowia zwierząt. Dla każdego obszaru – warunki utrzymania, odpajanie, odporność i opieka nad zwierzętami, podane są konkretne wartości docelowe, do których każdy hodowca powinien dążyć (patrz lista kontrolna).

Dbałość o zdrowie cieląt rozpoczyna się jeszcze przed ich urodzeniem

Jeśli gospodarstwo osiąga już wartości docelowe, otrzymuje 0 punktów (kolor zielony), jeśli jest nieznacznie powyżej lub poniżej, otrzymuje 2 punkty (kolor żółty), a jeśli nie osiąga ich wcale, otrzymuje 4 punkty (kolor czerwony). Na koniec wylicza się sumę uzyskanych punktów i w ten sposób słabe punkty przekłada na konkretne liczby. W ten sposób rolnicy i doradcy, na pierwszy rzut oka mogą zobaczyć, gdzie są mocne strony gospodarstwa (kolor zielony), a gdzie jest jeszcze miejsce na poprawę (kolor czerwony). Zanim jednak powstanie dokładna strategia postępowania, priorytetem jest maksymalna eliminacja czerwonych pól, a tym samym zmniejszenie liczby zachorowań. Wdrożenie listy kontrolnej opartej o sygnały ostrzegawcze na wzór sygnalizacji świetlnej, doprowadziło już do znacznej redukcji stosowania antybiotyków w hodowli cieląt w Szwajcarii.

r e k l a m a

Dbałość o zdrowie cieląt rozpoczyna się właściwie jeszcze przed urodzeniem, poprzez dbałość o przyszłą matkę – zapobiegamy ciężkim porodom spowodowanym zbyt wysoką kondycją ciała oraz problemom okołoporodowym wywołanym niedoborem wapnia. Zapewniamy bezstresowy i higieniczny poród. Noworodkowi podajemy siarę w pierwszych 2 godzinach życia, w wystarczającej ilości (3 do 4 litrów) i dobrej jakości (<22% BRIX). Równie ważna jak jakość siary jest prawidłowa higiena jej zdojenia i podania – im więcej w niej drobnoustrojów, tym bardziej spada tempo resorpcji przeciwciał.

Maksymalne spożycie siary

Po porodzie – kolejnym krokiem jest wysuszenie nowo urodzonych cieląt, np. pod czerwonym światłem lampy. To ważne dla wchłaniania przeciwciał – suche cielęta pobierają o 40% więcej siary. Po etapie odpajania siarą, bez problemu przechodzimy na karmienie ad libitum. Jest to system odpajania najbardziej zbliżony do naturalnego zachowania cieląt podczas ssania – w naturze 2-dniowe cielęta już są w stanie wypić 10 litrów mleka na dobę. Paszą idealną jest mleko pełne (ale uzupełniane o witaminy i żelazo). Hodowcy, którzy wybiorą jednak preparat mlekozastępczy, powinni zwrócić uwagę na jego jakość i odpowiednią koncentrację. Zaniedbania w tych kwestiach niosą ryzyko wystąpienia biegunek i rozwoju wrzodów żołądka. Przy zadawaniu w lecie mleka ad libitum należy je zakwasić (pomiar paskami pH), by zapobiec namnażaniu się bakterii.

Zapewnić cielętom ciepło

Cielęta nie lubią takiego chłodu jak krowy, dlatego też budki/kojce powinny być obficie wyścielone słomą na podkładzie ze ściółką z kory (ocena za gniazdowanie 3). Na chłodne dni, przy ekstremalnie niskich temperaturach można zaopatrzyć cielęta w koce/derki z tkanin, które nadają się do łatwego wyprania.

Wysoki stopień infekcji w cielętniku

Budki/kojce po każdym cielęciu powinny być czyszczone i dezynfekowane, a następnie pozostawiane puste przez trzy dni. Zmniejsza to obciążenie wszechobecnymi kryptosporydiami (patogen wywołujący biegunki). Badania pokazują, że poziom zakażenia wirusami grypy bydła (np. BRSV) w gospodarstwach jest wciąż bardzo wysoki (85%). Oznacza to, że nie należy rezygnować ze szczepień ochronnych, nawet w przypadku byczków lub jałówek, które nie będą przeznaczone na remont stada i opuszczają gospodarstwo wcześniej. Rozprzestrzenianiu się grypy cieląt sprzyja prócz wirusów i niekorzystnych warunków środowiskowych, także więcej niż jeden czynnik stresogenny w tygodniu (np. dekornizacja czy przekwaterowanie).

W pierwszym tygodniu życia warto podać cielętom probiotyki

Wspierają one bioróżnorodność bakterii i zdrowie jelit oraz mają pozytywny wpływ na mikrobiom, poprawiając w ten sposób odporność immunologiczną nowo urodzonych cieląt. Każdemu cielęciu należy założyć kartę zdrowia (tabliczkę) i najlepiej, by znajdowała się ona przy stanowisku. Na niej wpisujemy najważniejsze informacje – data urodzenia, ciąża jednopłodowa/bliźniacza, witalność po urodzeniu, waga urodzeniowa, jakość i ilość podanej siary, termin przekwaterowania.

LISTA KONTROLNA CIELĄT – SYGNALIZATOR ŚWIETLNY

Osiągnięcie wartości docelowych prawidłowego odchowu i zdrowia cieląt to podstawa wysokich dziennych przyrostów i przyszłej dobrej wydajności. Każda choroba to obniżenie wydajności cieląt w perspektywie długoterminowej.

Położnictwo ciężkie porody < 5%
Osuszenie cieląt w czerwonym świetle, ogrzewany kojec lub ubranko z tkaniny
Siara >75% cieląt z całkowitą zawartością białka w surowicy >55–60 g/litr
Ilość wypijanego mleka ad libitum co najmniej 8 litrów na cielę/dzień
Pracownicy zajmujący się opieką wystarczająca liczba osób, by zapewnić optymalną opiekę cielętom
Woda i starter dla cieląt podawać codziennie świeżą z czystych pojemników od pierwszego dnia życia
Siano dobre siano dla cieląt z paśnika
Przyrost masy ciała ponad 80% cieląt z przyrostami średnio 750 g/dobę
Liczba budek/pojedynczych kojców jedno na każde 10 krów w stadzie (przy wycieleniach rozłożonych na cały rok)
Czyszczenie czyszczenie i dezynfekcja po każdym cielęciu; trzy dni pozostawić puste
Ściółka w budce/kojcu sucha i czysta; dodatkowe plusy za możliwość zagnieżdżenia >3
Szczepienie wszystkie cielęta (również byczki)
Koce dla cieląt w pierwszych tygodniach życia od temperatury <10°C
Wspomaganie rozwoju cieląt stosowanie probiotyków
Dokumentacja wypełnione karty cieląt
Przesiedlenie nie wcześniej niż w trzecim tygodniu życia
Dostarczanie pierwiastków śladowych dla matek regularnie dla krów w okresie zasuszania

Zdjęcie: Andrzej Rutkowski

r e k l a m a

Polecany artykuł

r e k l a m a
r e k l a m a

Polecane z TPR