Z raportu opracowanego przez DG Agri i opublikowanego 19 października 2023 roku wynika, że niemal wszystkie główne produkty mleczne znacznie zdrożały w ostatnim miesiącu. Nieznacznie spadły jedynie ceny sera cheddar.

Oto jakie są średnie ceny poszczególnych produktów na rynku UE:

• ceny masła: 471 €/100 kg (+4,3%),
• ceny odtłuszczonego mleka w proszku (OMP): 251 €/100 kg (+5,4%),
• ceny pełnego mleka w proszku (PMP): 351 €/100 kg (+4,1%)
• cena za cheddar: 357 €/100 kg (-0,2%);

Z kolei cena mleka na rynku SPOT w dalszym ciągu rośnie i obecnie wynosi 53,8 c/kg (15.10.2023).

Ceny masła i ceny OMP o 1/3 niższa niż przed rokiem

Jednak porównanie rok do roku nie jest już tak optymistyczne. Dane DG Argi wskazują, że cena odtłuszczonego mleka w proszku w 41. tygodniu była o 33 proc. niższa niż przed rokiem. Była nawet niższa niż w październiku 2021 roku.

Co więcej, cena proszku mlecznego w Polsce jest niższa niż średnia unijna. Podczas gdy średnia wynosi 246 euro za 100 kg, to w Polsce cena wynosi średnio 243 euro/100 kg. W Belgii wynosi ona 258 euro, a we Francji 251 euro.

Także w przypadku masła stawki są znacznie niższe niż przed rokiem. Na przełomie września i października średnia cena masła wynosiła 463 euro za 100 kg. To aż o 35% mniej niż w poprzednim roku i nieznacznie więcej niż w 2021 roku.

8 października średnia cena masła w Polsce wynosiła 459 euro/100 kg, czyli nieznacznie mniej niż średnia unijna. Na unijnym rynku wyróżniają się ceny masła u naszych południowych sąsiadów: w Słowacji za 100 kg masła płacono 597 euro, a u w Czechach aż 633 euro.

Rok do roku znacznie spadły także inne ceny produktów mleczarskich:

• cena pełnego mleka w proszku wyniosła 346 euro/100, czyli o 28% mniej niż w 2022 r.;
• cena sera cheddar wyniosła 358 euro/100, czyli o 26% mniej niż w 2022 r.;
• cena sera edam wyniosła 413 euro/100, czyli o 22% mniej niż w 2022 r.;
• ceny serwatki w proszku wyniosło 75 euro/100, czyli o 30% mniej niż w 2022 r.;

Rośnie produkcja nabiału w UE

Z danych KE wynika, że w okresie od stycznia do sierpnia 2023 roku z Unii Europejskiej znacznie wzrosła produkcja niemal wszystkich głównych produktów mleczarskich w porównaniu do tego samego okresu w 2022 roku:

• mleko zagęszczone: +6,3%,
• śmietanki: +3,3%,
• masła: +2,4%,
• PMP +1,7%,
• Serów: +1,8%,
• mleko fermentowane +1,0%,
• mleko spożywcze +0,6%;
• OMP: -1,3%.

Jak kształtował się eksport produktów mlecznych z UE?

W okresie od stycznia do lipca 2023 r. eksport najważniejszych produktów mleczarskich wzrósł w porównaniu do analogicznego okresu poprzedniego roku.  Eksport masła ogółem wzrósł o 8%, OMP o 23%, PMP 15%, a sera o 2%.

Jak podaje DG Agri, eksport masła do Wielkiej Brytanii spadł o 22 %, ale znacznie wzrósł eksport do Chin o 16 %, a do USA o 9 %. Eksport odtłuszczonego mleka w proszku do Algierii wzrósł 98%, ale spadł do Indonezji o 52%. W przypadku pełnego mleka w proszku znacznie spadł unijny eksport do Chin (-32%), ale wzrósł do Wielkiej Brytanii (+18%).

Ceny produktów mleczarskich licytowanych na GDT w końcu przełamały trend spadkowy. Podczas aukcji, która odbyła się 7.02.2023, wzrósł zarówno indeks cen jak (o o 3,2% do 3456 dolarów/t) i wolumen sprzedaży (o 2,2% do 32,58 tys. t.).

Prawie wszystkie produkty mleczarskie oferowane na aukcji zdrożały. Jedynie cena odtłuszczonego mleka w proszku nie zmieniła się w stosunku do ostatniej aukcji i wyniosła 2829 dolarów/t.

Aż o 6,6% wzrosła cena masła, którego cena osiągnęła 4745 dolarów/t. Na wartości zyskał też bezwodny tłuszcz mleczny, którego cena wzrosła o 4,8% (do 5586 dolarów/t). Pełne mleko w proszku zdrożało o 3,8% do 3329 dolarów/t. Cheddar zdrożał o 2,3% ociągając cenę 4980 dolarów/t.

Laktoza i serwatka w proszku nie były oferowane na tej aukcji.

Oferowane produkty na aukcji z 07.02.2023 roku

FOTO: GDT

Podobnie, jak na ostatniej aukcji, największe spadki odnotowały proszki mleczne. Sproszkowana maślanka staniała o 11,4% do 2973 dolarów/t, odtłuczone mleko w proszku o 8,5% do 2972 dolarów/t, a pełne mleko w proszku o 3,4% do 3279 dolarów/t. Spadek cen występuje również w przypadku bezwodnego tłuszczu mlecznego. Jego ceny zmniejszyły się o 1,7% do 5562 dolarów/t. Laktoza straciła na wartości 1%, a sprzedawano ją za 1300 dolarów/t.

Nieznacznie wzrosły ceny masła i sera cheddar. Masło zdrożało 0,2% do 4868 dolarów/t, natomiast cheddar o 0,9% do 4802 dolarów/t.

GDT 1 listopad 2022

FOTO: GDT 1 listopad 2022

W ostatnich miesiącach coraz bardziej widoczny jest spadek eksportu z państw będących członkami UE. W bieżącym roku wyeksportowano 164 000 ton mniej produktów niż w analogicznym okresie roku ubiegłego. Jak już niejednokrotnie podkreślaliśmy wymierny wpływ na ten stan mają rosnące koszty produkcji. Unijne mleko w proszku staje się przy obecnych cenach surowca i energii oraz innych elementów mających wpływ na jego wytworzenie, po prostu zbyt drogie w obrocie międzynarodowym.

RYNEK CHIŃSKI WCIĄŻ OGRANICZONY

Doskonale pokazują to wyniki sprzedaży na rynek chiński. Kraje unijne od lat były obok Nowej Zelandii, głównymi eksporterami w tym kierunku. We wrześniu bieżącego roku na rynek chiński trafiło z państw unijnych 99 667 ton produktów mleczarskich. Było to mniej niż w analogicznym miesiącu roku ubiegłego o 17,4%. Biorąc pod uwagę okres od stycznia do września 2022 wynik jest jeszcze mniej zadawalający. Kraje unijne wyeksportowały do Chin o 26,4% mniej produktów. Jednocześnie widoczny jest wzrastający chiński import ze Stanów Zjednoczonych. Tamtejsze mleczarnie dysponują znacznie tańszym pro...

Na to pytanie trudno odpowiedzieć, bo sygnały z branży są sprzeczne. Po tym, jak m.in. Niemieckie Stowarzyszenie Raiffeisen zwróciło uwagę na możliwy niedobór surowców wolnych od GMO, niektóre niemieckie mleczarnie otwierają swoim dostawcom możliwość zrobienia przerwy w umowie (wolne od GMO). Istnieje też ryzyko ograniczenia dostaw, zwłaszcza soi wolnej od GMO. Nie ma ona aż takiego znaczenia w żywieniu krów mlecznych, bo poekstrakcyjną śrutę sojową można całkowicie zastąpić rzepakiem, nawet w dawkach dla krów wysokowydajnych. Jednak są gospodarstwa, zwłaszcza te, które stosują dawki oparte na kukurydzy, które niechętnie rezygnują z soi.

Dostawy komponentów paszowych wolnych od GMO są zabezpieczone

Sprzedawcy pasz, z którymi rozmawialiśmy uważają, że dostawy rzepaku i soi wolnej od GMO są zabezpieczone mimo globalnych niepewności politycznych. – Na dziś zakładamy, że na razie nie będzie poważnych ograniczeń w dostawach wolnej od GMO śruty rzepakowej i sojowej – mówi rzeczniczka prasowa Antje Krieger z BayWa w Monachium. René Schwarz, dyrektor zarządzający Raiffeisen Vital eG oraz Simone Beukelmann, BayWa Agrarhandel (Niemcy Wschodnie) również potwierdzają tę analizę.

Całkowity obrót "produktów niemodyfikowanych genetycznie" wzrósł w 2021 roku o 4,3% – do 13,2 mld euro. Spośród nich, samo mleko i produkty mleczne stanowiły 9,3 mld euro

FOTO: Elita

W nadchodzącej jesieni i zimie dostępność źródeł białka wolnych od GMO wydaje się być zapewniona, gdyż m.in. w UE 27 przewiduje się większe powierzchnie upraw soi – twierdzi BayWa. Analitycy informują również o wzroście powierzchni upraw rzepaku o około 10%.

Co dalej z cenami przasz wolnych od GMO?

Według sprzedawców pasz widać niewielkie oznaki spadku cen, Johannes Lohrmann z Allgaier Agrarhandel w Allmendingen widzi lekką poprawę w stosunku do sytuacji sprzed kilku tygodni: – Różnica cen między soją bez GMO, a soją konwencjonalną zmniejszyła się nieznacznie, ale nadal kwota jest niebotyczna 25–30 €/dt. W "normalnych" latach było to od 6 do 12 €/dt. Również śruta rzepakowa w zachodnioniemieckim handlu hurtowym spadła do 375 €/t (w maju 500 €/t).

Jednak zdaniem uczestników rynku, dalszy rozwój zależy obecnie od wielu niewiadomych: przebiegu wojny, najbliższych zbiorów i możliwości przetwórczych w Ukrainie i w UE, niezbędnej logistyki, ale także dostępności rzepaku (wolnego od GMO) w Ameryce Północnej.

W nadchodzących miesiącach jesiennych i zimowych podaż pasz wolnych od GMO wydaje się być zagwarantowana

FOTO: Elita

Możliwe zawieszenie umów na produkcję mleka GMO-Free

Mimo pozornego rozluźnienia sytuacji, niektóre mleczarnie, takie jak Deutsche Milchkontor czy Arla Foods, zdecydowały się zaproponować swoim dostawcom przerwę w umowach (a nie ich rozwiązanie).

– Niektórzy rolnicy skontaktowali się z nami, obawiając się, że w niedalekiej przyszłości mogą nie mieć dostępu do paszy wolnej od GMO, a tym samym nie będą w stanie wywiązać się z umów na dostawy – mówi Oliver Bartelt, rzecznik prasowy DMK Group.

– Aby wesprzeć swoich rolników, DMK dałoby rolnikom możliwość złożenia wniosku o wstrzymanie się z realizacją umowy w sprawie dostaw i jakości "produkcja mleka wolnego od GMO zgodnie ze standardem VLOG". Jak dotąd, jednak Deutsches Milchkontor nie zarejestrował znaczącego zainteresowania tą propozycją. Również w Arli możliwość zawieszenia była dotychczas wykorzystywana tylko w pojedynczych przypadkach – mówi rzecznik prasowy Arla Markus Teubner.

Przedstawiciele mleczarni z południa Niemiec również informują o podobnym zjawisku – do tej pory były tylko pojedyncze zgłoszenia od producentów – mówią zgodnie. Głównym powodem braku zainteresowania opcją zawieszenia umowy jest konieczność potwierdzenia u dostawców braku możliwości zakupu pasz wolnych od GMO. Wiąże się to ze stratą dopłaty VLOG nie tylko w czasie samej przerwy, ale także przez kolejne 3 miesiące po powrocie do żywienia paszami wolnymi od GMO. Te trzy miesiące, w których hodowcy ponoszą koszty, a nie otrzymują wynagrodzenia sprawia, że zawieszenie nie ma sensu finansowego.

Na południu Niemiec nie ma wstrzymania kontraktów na dostawy mleka wolnego od GMO

Na południu jak dotąd nie było propozycji ze strony mleczarni, aby czasowo zrezygnować z produkcji wolnej od GMO. Na przykład w BMI eG w Landshut dostawa bez GMO jest ściśle zintegrowana z regulaminem dostaw mleka. W Gropperze nie ma obecnie możliwości wstrzymania lub rezygnacji z produkcji wolnej od GMO, ponieważ mleczarnia musiałaby wtedy uruchomić czwartą linię mleka, co oznaczałoby znaczne dodqatkowe koszty.

Deutsche Milchkontor oferuje swoim dostawcom przerwy w kontraktach (wolne od GMO)

FOTO: Elita

Również mleczarnie, takie jak Schwarzwaldmilch czy mleczarnia Berchtesgadener Land przestrzegają założeń programowych. – Jesteśmy świadomi wyzwań i wdrażamy różne rozwiązania, by jeszcze bardziej podwyższyć kwotę wypłat za mleko – mówi Heinz Kaiser, kierownik ds. rolnictwa w Schwarzwaldmilch.

A co na to sektor spożywczy?

Lidl nadal skupia się na konsekwentnym poszerzaniu asortymentu produktów wolnych od GMO. Biuro prasowe nie podaje jednak żadnych informacji na temat przyszłej oferty handlowej. Według przedstawicieli prasy, również ALDI Północ i ALDI Południe nadal chcą sprzedawać produkty mleczne od zwierząt żywionych paszami bez GMO – o ile jest to osiągalne.

Cena skupu mleka to już 2,60 złotych za litr

Średnia cena jaką otrzymywali producenci mleka we wrześniu 2022 wynosiła 2,49 zł/l (bez VAT). Najwyższe ceny odnotowano w województwach:

- warmińsko – mazurskim – 2,60 zł/l

- lubuskim – 2,59 zł/l

- podlaskim – 2,57 zł/l

Z kolei najniższe były w województwach:

- małopolskim – 2,31 zł/l

- łódzkim – 2,32 zł/l

- kujawsko-pomorskim – 2,43 zł/l

Nie po raz pierwszy najwyższe ceny wypłacane były w województwie warmińsko – mazurskim. Na jego obszarze działają wszystkie z wiodących w kraju firm mleczarskich. W tym regionie miały miejsce w ostatnich latach najbardziej kosztowne inwestycje związane z przetwórstwem mleka. Wobec tego znaczenie tego regionu, będzie nadal wzrastać.

Różnice między województwami to niemal 30 groszy za litr mleka

Najniższe ceny zwyczajowo wypłacano w województwie małopolskim. Wynika to przede wszystkim z uwarunkowań prowadzenia produkcji w regionie. Rozbieżność cen pomiędzy największą i najmniejszą w poszczególnych województwach wynosiła 29 groszy. Jest to ponad jedna dziesiąta średniej ceny w kraju.

Ceny skupu mleka wrzesień 2022

FOTO: Tygodnik Poradnik Rolniczy

Artur Puławski

Podczas wydarzenia nie były oferowane trzy z produktów. Dotyczy to laktozy oraz maślanki i serwatki w proszku. Cena odtłuszczonego mleka w proszku pozostała właściwie bez zmian. Natomiast pełne mleko w proszku staniało o 3,5%. Na zbliżonym do poprzedniego notowania pozostała cena masła, które podrożało o 0,2%.

Optymistyczną wiadomością byłaby podwyżka cen sera cheddar, który podrożał o 4,2% (5 005 $). Jest to sytuacja odwrotna niż to co dzieje się w Europie, gdzie nastąpiły obniżki cen serów. Ich ceny wyrażone w dolarze spadły już na początku tygodnia o 2,4%.

Ceny spadają, ale wolumen sprzedaży rośnie

Pomimo, że podczas wydarzenia nie oferowano kilku produktów to wolumen sprzedaży wzrósł. Wynosił on 30 326 ton. Podczas poprzedniego wydarzenia stanowił 27 500 t. Trend spadających cen i coraz wyższej sprzedaży jest widoczny od kilku aukcji.

Artur Puławski
Zdjęcie: Pixabay

Wzrosły ceny masła oraz mleka i maślanki w proszku

Masło zyskało na wartości 5,6%, sprzedano je za 6068 dolarów/t. Sproszkowana maślanka zdrożała o 4,5% do 4398 dolarów/t. Po trzech aukcjach spadkowych cena OMP wzrosła o 3% do 4240 dolarów/t.

Bezwodny tłuszcz mleczny zdrożał o 2,7% do 6201 dolarów/t a PMO o 0,3% do 4158 dolarów/t.

Czwartą aukcję z rzędu tanieje cheddar, tym razem jego cena spadła o 3,6% do 5365 dolarów/t.

Magdalena Szymańska

Wartość indeksu głównego Global Dairy Trade spada piątą aukcję z rzędu, tym razem o 2,9% do 4432 dolarów/t. Poza niewielkim wzrostem wartości bezwodnego tłuszczu mlecznego, spadły ceny wszystkich oferowanych produktów. 

Podczas aukcji z 17 maja 2022 roku łącznie sprzedano 24 285 ton produktów mlecznych, co oznacza 3,5% zmniejszenie obrotu w stosunku do poprzedniej aukcji (25 163 t). Największy spadek zanotowało pełne mleko w proszku, którego cena zmniejszyła się o 4,9% do 3 934 dolarów/t. 1,0% spadek ceny odnotowało też masło, które zbyto za 5 750 dolarów/t.

Czwartą aukcję z rzędu na wartości traci odtłuszczone mleko w proszku. Tym razem cena OMP spadła o 0,6%, osiągając cenę 4 116 dolarów/t. Najmniej w stosunku do poprzedniej aukcji zmieniła się cena sera cheddar, która zmniejszyła się jedynie o 0,1% do 5 635 dolarów/t. Jako jedyny produkt, który zakończył drugą, majowa aukcję GDT na plusie, był bezwodny tłuszcz mleczny. Jego cena wzrosła o 0,6%, osiągają ostatecznie 6043 dolarów/t

Ceny serwatki w proszku i laktozy nie zostały podane. Sproszkowana maślanka nie była oferowana. 

Kamila Dłużewicz
fot. Unsplash

Podczas ostatniej sesji na GDT cena bezwodnego tłuszczu mlecznego ukształtowała się na poziomie 6043 dolarów/t i była o 0,6% wyższa niż przed dwoma tygodniami. Łączny wolumen sprzedaży wynosił 24,3 tysiące ton.

Największy spadek ceny odnotowano w przypadku pełnego mleka w proszku. Jego cena zmniejszyła się o 4,9%, to jest do 3934 dolarów/t.

O 1% straciło na wartości masło, które sprzedawano za 5750 dolarów/t. Tym samym zbliżyło się ono do ceny, za którą kupowano je na początku grudnia ubiegłego roku.

Cena odtłuszczonego mleka w proszku spadła o 0,6%, do 4116 dolarów/t. To już czwarty z rzędu spadek tego produktu. Podczas wydarzenia nie oferowano proszkowanej serwatki i maślanki oraz laktozy.

Czy ceny produktów mlecznych będą jeszcze się obniżać?

Nowozelandzcy analitycy przewidują, iż ceny produktów mleczarskich będą nadal spadać w nadchodzących miesiącach. Jednak stosunkowo niska światowa dynamika produkcji mleka przyczyni się do wyhamowania spadku cen w ostatnim kwartale roku.

Artur Puławski

Po czterech aukcjach wzrostowych, indeks cena na GDT 15 marca odnotował spadek na poziomie 0,9%. Jest to pierwszy spadek wartości indeksu w tym roku. Do tej odnotowywał on kilkuprocentowe wzrosty. Spadkowy trend utrzymał się również w odniesieniu do wartości sprzedaży produktów. W porównaniu do aukcji z pierwszego marca, sprzedano o 7,5% mniej produktów mlecznych.

Które produkty mleczne najbardziej spadły?

Do spadku indeksu cen przyczyniło się głównie zmniejszenie ceny pełnego mleka w proszku, którego cena spadła o 2,1% do 4569 dolarów/t.

Na wartości straciły też masło oraz laktoza.

Masło sprzedano o 1,8% taniej, tj. za 6958 dolarów/t a laktozę o 0,6% taniej, tj. za 1618 dolarów/t.

Jakie produkty mleczarskie zdrożały?

W trendzie wzrostowym pozostały natomiast odtłuszczone mleko w proszku, bezwodny tłuszcz mleczny oraz cheddar. Odtłuszczone mleko w proszku zdrożało o 1,6% do 4545 dolarów/t, bezwodny tłuszcz mleczny o 0,4% do 7111 dolarów/t, a cheddar o 0,3% do 6412 dolarów/t.

Podczas aukcji nie oferowano serwatki i maślanki w proszku.

Artur Puławski
Fot. Anna Shvets z Pexels

Cena chaddara poszybowała w górę

Podczas ostatniej aukcji GDT wzrosły ceny wszystkich sprzedawanych produktów mlecznych. Najsilniejszy wzrost odnotował cheddar, którego cena wzrosła o 10,9% (do 6 394 dolarów/t). O prawie 6% wzrosły także ceny ceny:

• masła (+5,9% do 7086 dolarów/t),
• sproszkowanej maślanki (+5,8% do 4217 dolarów/t),
• pełnego mleka w proszku (+5,7% do 4 757 dolarów/t)
• odtłuszczonego mleka w proszku (+ 4,7% do 4481 dolarów/t).
  

Najmniejszy wzrost cen odnotował bezwodny tłuszcz mleczny, którego cena wzrosła o 2,1%, osiągając cenę 7048 dolarów/t oraz laktoza, której cena zmieniła się o 0,9% na plus (do 1634 dolarów/t).

Kolejną aukcję z rzędu spada sprzedaż oferowanych produktów. Obrót marcowej aukcji wyniósł 25 208 t i był niższy o 2518 t w stosunku do poprzedniej (27 726 t).

Oprac. Kamila Dłużewicz
Zdjęcie: Unsplash

Indeks cenowy jakim zakończyła się aukcja w dniu 18 stycznia 2022 roku wyniósł 4,6%. Ostatni tak duży przyrost cen miał miejsce w marcu 2021 roku.

Wielu oczekiwało niższych cen ze względu na wyniki ostatnich dwóch notowań, które zakończone były spadkiem lub minimalnym wzrost. W wydarzeniu uczestniczyła mniejsza liczba kupujących niż poprzednio. Minimalnie mniejszy był również wolumen oferowanych towarów. Podczas aukcji nie oferowano laktozy, maślanki w proszku i proszku serwatkowego.

Ceny masła znacząco wzrosły

Na indeks cenowy największy wpływ miał wzrost cen masła oraz odtłuszczonego i pełnego mleka w proszku. Masło i odtłuszczone mleko w proszku podrożały o 5%.

Najwyższy wzrost dotyczył pełnego mleka w proszku, który wyniósł 5,6%.

Z kolei bezwodny tłuszcz mleczny podrożał o 0,6%. Wzrosła również cena sera cheddar (o 1,1%).

Jubileuszowe notowanie giełdy GDT

Twórcy platformy handlowej świętują 300 notowanie. Nowozelandzka giełda GDT powstała w 2008 roku. Wygenerowane przez nią obroty podczas ostatniego notowania przekroczyły poziom 30 miliardów dolarów. Podczas trzynastu lat istnienia związali się z nią nabywcy produktów mleczarskich z 70 państw świata.

Od początku sprzedaż przez platformę prowadzą największe przedsiębiorstwa mleczarskie jak nowozelandzka Fonterra, największa amerykańska spółdzielnia mleczarska Dairy Farmers of America oraz duńska spółdzielnia mleczarska ARLA. Z czasem do grona oferentów dołączyły kolejne przedsiębiorstwa jak indyjski AMUL, czy polska Polish Dairy.

Artur Puławski
fot. pixabay